Arteta viết lại lịch sử Arsenal: Từ sụp đổ đến ngai vàng Premier League sau 22 năm

Có một khoảnh khắc thay đổi tất cả. Năm ngày trước khi chính thức trở thành HLV Arsenal, Mikel Arteta ngồi trên băng ghế dự bị của Manchester City tại sân Emirates, chứng kiến Pháo thủ rơi tự do. Arsenal bị dẫn trước ba bàn ngay trước giờ nghỉ. Khi tiếng còi mãn cuộc vang lên, hàng nghìn khán đài đã trống trơn.

Arteta, người từng gắn bó với Arsenal từ 2011 đến 2016 và hai lần nâng cao cúp FA trong vai trò đội trưởng, đã chứng kiến sự sụp đổ của chính CLB mình từng cống hiến. Ông chột dạ. Nhưng cũng chính khoảnh khắc ấy trở thành động lực cho cuộc cách mạng mà ông sắp thực hiện.

Bảy năm sau, tất cả những gì còn lại là vinh quang. Arsenal lên ngôi vô địch Premier League 2025/26, chấm dứt 22 năm chờ đợi kể từ kỷ nguyên bất khả chiến bại năm 2004. Và người viết lại câu chuyện ấy, không ai khác, chính là Arteta.

Bí mật nằm ở những chi tiết nhỏ nhất. Arteta tháo bỏ tấm chắn kính trong đường hầm sân Emirates, để tiếng hò reo từ khán đài tràn thẳng vào tai cầu thủ trước mỗi trận đấu. Ông chọn “North London Forever” làm nhạc hiệu, biến nó thành khúc ca chiến thắng mà mỗi lần cất lên, đối thủ đều rùng mình.

Tại trung tâm huấn luyện London Colney, nghệ thuật truyền cảm hứng được nâng lên thành khoa học. Dòng chữ “Together we make history” khắc trên tường gỗ. Một hình bóng đen của chiếc cúp Premier League được lắp đèn chiếu — chỉ sáng lên kể từ ngày Arsenal vô địch. Mọi tân binh đến đây đều được dẫn tới đó và hiểu tại sao nó ở đó.

Arteta không chỉ là HLV. Ông là một kiến trúc sư văn hóa.

Tháng 5/2023, ông mang về một chú chó Labrador màu sô-cô-la tên Win. “Yêu Win — đó chính là thông điệp,” ông nói. Cầu thủ thay nhau dắt Win đi dạo, và mỗi lần cầm dây dắt, họ nhớ rằng chiến thắng cần được nuôi dưỡng bằng yêu thương. Cùng lúc đó, một cây ô liu 150 năm tuổi được trồng trong khuôn viên. Arteta ví bộ rễ của nó với văn hóa đội bóng: phải chăm sóc mỗi ngày, không để nó bị đầu độc hay tổn thương.

Những buổi tập trở thành phòng thí nghiệm tâm lý. Khi thì ông chiếu video TikTok trên màn hình lớn trong lúc cầu thủ tập luyện. Khi thì cả đội ngồi thành vòng tròn, giữ thăng bằng những cây bút trên ngón tay trong lúc di chuyển cùng bóng — rèn sự tập trung trong hỗn loạn.

Tất cả những điều này được ghi lại trong series “All or Nothing” của Amazon, nơi khán giả được chứng kiến một Arteta khác xa hình ảnh lạnh lùng thường thấy. Sau chuỗi ba thua trong năm trận đầu tiên, ông đứng trước bảng flip-chart vào ngày diễn ra derby Bắc London, vẽ một trái tim và một bộ não đang nắm tay nhau. “Chúng ta cần trái tim lớn và cái đầu lạnh. Hai thứ này phải đi cùng nhau,” ông nói. Kết quả: Arsenal dẫn trước 3-0 chỉ sau 34 phút, dễ dàng đánh Tottenham.

Ông không ngại những cách tiếp cận phi truyền thống. Mở to “You’ll Never Walk Alone” ở sân tập để kích động tinh thần học trò trước trận đi Liverpool. Gắn một bóng đèn khổng lồ trong phòng thay đồ, minh họa cho sức mạnh của sự kết nối. Mời Stuart MacFarlane — nhiếp ảnh gia 30 năm của CLB — lên phát biểu. Thậm chí, kể cho cầu thủ nghe về cuộc phẫu thuật tim thời thơ ấu của chính mình.

Ba tiêu chí Arteta tìm kiếm ở bất kỳ ai bước vào Arsenal: đam mê, tôn trọng, và “chúng ta” — cam kết vì tập thể trên hết.

Và ông đã tìm được mảnh ghép cuối cùng nơi một người bạn 26 năm. Gabriel Heinze, đồng đội cũ thời Arteta khoác áo PSG theo dạng cho mượn khi mới 18 tuổi, gia nhập ban huấn luyện hè năm ngoái. Mối quan hệ “như anh em” này giúp Heinze xây dựng hàng phòng ngự thép: ít bàn thua nhất, nhiều trận giữ sạch lưới nhất giải.

Ê-kip của Arteta là một mạng lưới lòng trung thành. Nicolas Jover — chuyên gia bóng cố định — từng được chính Arteta tiến cử cho Guardiola tại Man City trước khi theo Arteta về Arsenal hè 2021. Jover cùng HLV thủ môn Inaki Cana, người được Arteta ký hợp đồng chỉ bốn ngày sau khi nhận chức. Cana sau đó giúp David Raya — bản hợp đồng từ Brentford hè 2024 — trở thành cỗ máy đoạt Găng tay Vàng lần thứ ba liên tiếp.

Có những quyết định không dành cho người yếu tim. Aaron Ramsdale có tên trong Đội hình tiêu biểu PFA mùa 2022/23, vậy mà Arteta vẫn ký Raya, đẩy người đồng hương lên ghế dự bị giữa làn sóng chỉ trích. Nhưng xét theo tiêu chí “chúng ta”, Raya mang điều mà Ramsdale không có: khả năng nâng tầm cả tập thể.

Sự trẻ hóa cũng được thực hiện quyết liệt. Chỉ Bukayo Saka còn sót lại trong đội hình xuất trận ngày Arteta ra mắt. Aubameyang, Ozil, David Luiz — những ngôi sao cũ — ra đi để chỗ cho Saka, Smith Rowe, Nwaneri, Lewis-Skelly, và mới nhất là Max Dowman, trở thành cầu thủ ghi bàn trẻ nhất lịch sử Premier League khi chọc thủng lưới Everton hồi tháng Ba.

Những người gần gũi với Arteta gọi đó là “quyết tâm phi thường.” Thứ phẩm chất cần thiết khi bạn quyết định phá bỏ mọi thứ để xây lại từ đầu — không phải để chứng minh ai đúng ai sai, mà để biến một CLB từng chao đảo thành nhà vô địch.

Arsenal của Arteta không chỉ thắng. Họ thắng theo cách khiến mọi người tin rằng điều không thể, thực ra chỉ là chưa đủ dũng cảm mà thôi.

FAQ